Służebność przesyłu · art. 3051–3054 Kodeksu cywilnego

Słup, linia albo gazociąg na Twojej działce? Firma może być Ci winna pieniądze

Przez działkę biegnie linia energetyczna, stoi słup, a pod ziemią jest gazociąg albo wodociąg – i nikt nigdy za to nie zapłacił? Możesz żądać wynagrodzenia od firmy przesyłowej: za lata korzystania z gruntu i za służebność na przyszłość.

Rozmowa i wstępna ocena sprawy są bezpłatne i do niczego nie zobowiązują.

Kiedy to dotyczy Ciebie

Kiedy możesz żądać wynagrodzenia za służebność przesyłu

Liczy się to, czy firma ma tytuł prawny do korzystania z Twojego gruntu. Jeśli nie podpisywałeś umowy, w księdze wieczystej nie ma wpisu, a działki nie wywłaszczono – najpewniej korzysta z niej bez podstawy.

Słupy i linie energetyczne

Linia napowietrzna nad działką, słup lub stacja transformatorowa na gruncie, kabel w ziemi. Pas pod linią ogranicza zabudowę i nasadzenia.

Gazociągi, wodociągi, kanalizacja

Rury pod ziemią też się liczą – zwłaszcza gdy wokół nich obowiązuje strefa, w której nie wolno budować ani sadzić drzew.

Brak umowy i wpisu w księdze

Nie podpisywałeś umowy, w księdze wieczystej nie ma służebności przesyłu, nie dostałeś pieniędzy – to typowa sytuacja, w której warto działać.

Co można uzyskać

Ile można dostać i za co

Wysokość wynagrodzenia zwykle wycenia biegły rzeczoznawca – liczy się szerokość pasa zajętego przez urządzenia, przeznaczenie działki i ceny gruntów w okolicy. W marcu 2026 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie przyznał właścicielce jednorazowo ponad 180 tys. zł za ustanowienie służebności.

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z działki – co do zasady za ostatnie 6 lat.
Jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu na przyszłość.
Odszkodowanie za spadek wartości działki – w niektórych sytuacjach.
Ważna zmiana

Co zmienił wyrok Trybunału Konstytucyjnego (P 10/16)

Było: „zasiedzenie”

Przez lata firmy przesyłowe odmawiały zapłaty, twierdząc, że jeszcze przed 3 sierpnia 2008 r. zasiedziały prawo do korzystania z gruntu. Sądy często to akceptowały.

Jest: wyrok TK z 2 grudnia 2025 r.

Trybunał uznał takie rozumienie przepisów za niezgodne z Konstytucją, jeżeli nie przeprowadzono wywłaszczenia. Pierwsze sądy już odrzucają zarzut zasiedzenia.

Uwaga: linia orzecznictwa się kształtuje

Wyrok nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, więc sądy podchodzą do niego różnie. Dlatego każdą sprawę trzeba dobrze przygotować – i nie zwlekać.

Przegrałeś kiedyś sprawę o zasiedzenie? Możesz rozważyć wznowienie postępowania. Jego dopuszczalność i termin są sporne – skontaktuj się jak najszybciej.
Jak to wygląda

Jak uzyskać wynagrodzenie – cztery kroki

  1. ZgłoszenieWypełniasz krótki formularz: co stoi na działce, gdzie i od kiedy.
  2. SprawdzenieSprawdzamy księgę wieczystą, mapy i ewentualne dawne decyzje.
  3. Wezwanie i ugodaFirma dostaje wezwanie do zapłaty i ustanowienia służebności. Część spraw kończy się ugodą.
  4. SądGdy ugody nie ma – wniosek i pozew. Kwotę wycenia biegły. Sprawę prowadzi współpracujący podmiot.
Co przygotować: numer księgi wieczystej, wydruk z geoportalu z przebiegiem linii lub rury, zdjęcia słupów i oznaczeń, korespondencję z firmą i dawne dokumenty, jeśli są. Nie masz wszystkiego? Na początek wystarczy adres działki.
Pytania

Najczęstsze pytania

Słup stoi na mojej działce od lat 70. Czy nie jest już za późno?

Niekoniecznie. Firmy często bronią się zasiedzeniem, ale po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. (P 10/16) sądy coraz częściej odrzucają ten zarzut, jeśli nie było wywłaszczenia. Każdą sprawę trzeba sprawdzić w dokumentach.

Ile można dostać za słup lub linię energetyczną?

To zależy od szerokości pasa zajętego przez urządzenia, przeznaczenia działki i cen gruntów w okolicy. Kwotę zwykle wylicza biegły rzeczoznawca. W jednej z pierwszych spraw po wyroku TK Sąd Okręgowy w Rzeszowie przyznał właścicielce jednorazowo ponad 180 tys. zł.

Za ile lat wstecz można żądać pieniędzy?

Wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z działki można co do zasady żądać za ostatnie 6 lat. Roszczenie powstaje za każdy dzień, więc z każdym miesiącem zwłoki najstarszy okres przepada.

Kupiłem działkę, na której już stał słup. Czy mogę żądać pieniędzy?

Ustanowienia służebności za wynagrodzeniem na przyszłość może żądać obecny właściciel. Wynagrodzenie za czas przed zakupem należy co do zasady do poprzedniego właściciela. Sąd może brać pod uwagę, że cena zakupu uwzględniała urządzenia na działce.

Jakie urządzenia się liczą?

Linie energetyczne i słupy, stacje transformatorowe, gazociągi, wodociągi, kanalizacja, ciepłociągi, a także linie telekomunikacyjne i światłowody – wszystko, co służy do przesyłu i należy do przedsiębiorstwa.

Ile to kosztuje?

Rozmowa i wstępna ocena sprawy są bezpłatne i do niczego nie zobowiązują.

Czy wynagrodzenie jest opodatkowane?

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie co do zasady podlega podatkowi dochodowemu – to zapłata za korzystanie z rzeczy, a nie odszkodowanie. W konkretnej sprawie warto zapytać doradcę podatkowego.

Ile trwa sprawa?

Zwykle ponad rok, bo sąd powołuje biegłego do wyceny. Część spraw kończy się wcześniej ugodą z firmą przesyłową.

Bezpłatna ocena

Sprawdźmy, czy firma przesyłowa jest Ci winna pieniądze

Napisz, co stoi na działce, gdzie i od kiedy. Odezwę się, omówimy sprawę i powiem, od czego zacząć. Rozmowa do niczego nie zobowiązuje.

Zgłoś sprawę – formularz

Kto pomaga: Arnold Basiński, serwis proficredit-skd.pl. Sprawy tego rodzaju prowadzi współpracujący ze mną podmiot, który specjalizuje się w dochodzeniu roszczeń. Umowę o prowadzenie sprawy zawierasz bezpośrednio z nim – zanim przekażę Twoje dane i dokumenty, poproszę Cię o zgodę.